قرارهای تأمین

دکتر مرتضی واحدی پور

وکیل پایه یک دادگستری

به منظور دسترسی به متهم و حضور به موقع وی، جلوگیری از فرار یا مخفی شدن او و تضمین حقوق بزه دیده، قاضی پس از تفهیم اتهام به متهم و وجود دلایل کافی، مبادرت به صدور قرار 1 کیفری می کند. مطابق موارد مندرج در ذیل مادة 217 قانون آیین دادرسی کیفری، 1 تأمین کیفری مشتمل بر ده مورد و عبارتند از : الف- التزام به حضور با قول شرف ب- التزام به حضور با تعیین وجه التزام پ- التزام به عدم خروج از حوزه قضائی با قول شرف ت- التزام به عدم خروج از حوزه قضایی با تعیین وجه التزام ث- التزام به معرفی نوبه ای خود به صورت هفتگی یا ماهانه به مرجع قضائی یا انتظامی با تعیین وجه التزام ج- التزام مستخدمان رسمی کشوری یا نیروهای مسلح به حضور با تعیین وجه التزام با موافقت متهم و پس از اخذ تعهد پرداخت از محل حقوق آنان از سوی سازمان مربوط چ- التزام به عدم خروج از منزل یا محل اقامت تعیین شده با موافقت متهم با تعیین وجه التزام از طریق نظارت با تجهیزات الکترونیکی یا بدون نظارت با این تجهیزات ح- اخذ کفیل با تعیین وجه الکفاله خ- اخذ وثیقه اعم از وجه نقد، ضمانت نامه بانکی، مال منقول یا غیر منقول د- بازداشت موقت با رعایت شرایط مقرر قانونی.
ترتیب قرارهای مذکور از خفیف ترین به شدیدترین است. با این وصف، قرار التزام به حضور با قول شرف به عنوان خفیف ترین قرار، در جرایم بسیار کم اهمیت صادر می شود و متهم شرفِ خود را گرو گذاشته و به مقام قضایی قول می دهد که هر وقت حضور او لازم باشد، حاضر شود. در مقابل، قرار بازداشت موقت شدیدترین قرار تأمین کیفری است که در جرائم بسیار مهم و دارای اهمیت و حساسیت زیاد، با شرایط خاص صادر می شود. جرائمی مانند قتل عمدی، از شایع ترین جرائمی است که در آن قرار بازداشت موقت صادر می شود. نکته بسیار مهم در صدور قرار تأمین کیفری آن است که «قرار تأمین باید متناسب باشد». معنای این عبارت آن است که قاضی نمی تواند به اختیار و دلخواه خود، هر قراری که دوست دارد، دربارة هر متهمی صادر کند. با این وصف، قاضی باید با در نظر گرفتن خفّت یا شدّت جرم ارتکابی، اثرات زیانبار جرم، بیم فرارمتهم، تضمین حقوق بزه دیده و مواردی از این دست، برای متهم قرار تأمین متناسب صادر کند. به عنوان مثال، هیچ گاه برای جرم توهین ساده، قرار بازداشت موقت صادر نمی شود. همچنین، برای جرم قتل عمدی، هرگز قرار التزام به حضور با قول شرف صادر نمی شود. عدم رعایت تناسب قرار با جرم ارتکابی، از موارد تخلف انتظامی برای قاضی است. قرار تأمین کیفری، پس از صدور باید به امضاء متهم نیز برسد. اگر متهم از معرفی کفیل یا تودیع وثیقه امتناع کند، تا معرفی کفیل یا تودیع وثیقه بازداشت می شود. این بازداشت، بازداشت موقت نیست. بلکه، اصلِ قرار، کفالت یا وثیقه است. اما متهم به لحاظ عجز از معرفی کفیل یا تودیع وثیقه، تا معرفی کفیل یا تودیع وثیقه راهی بازداشتگاه می شود که بلافاصله پس از معرفی کفیل یا تودیع وثیقه آزاد می شود. متهم می تواند برای آزادی اش، خود یا شخص دیگری تودیع وثیقه کند. اما در قرار کفالت، حتماً باید شخص دیگری که از نظر مقام قضایی ملائت (توانایی مالی) او احراز شده است برای متهم کفیل باشد. کفالت یکی از عقود مندرج در قانونی مدنی و شایع ترین قرار تأمین کیفری در مراجع قضایی ایران است. با این قرار، کفیل (ضامن) در مقابلِ مقام قضایی (مکفول له) متعهد می شود که هر وقت نیاز باشد، متهم (مکفول) را حاضر نماید. اگر نتوانست حاضر کند، وجه الکفاله به نفع دولت ضبط خواهد شد. لکن، هیچ گاه کفیل برای حاضر نکردن متهم بازداشت نمی شود. به عنوان مثال، اگر برای متهمی قرار کفالت ده میلیون تومانی صادر شود و شخصی کفالت او را بپذیرد و پس از صدور محکومیت قطعی، متهم جهت اجرای مجازات حاضر نشود و کفیل هم نتواند او را حاضر کند، وجه الکفاله (ده میلیون تومان) از اموال کفیل به نفع دولت ضبط خواهد شد. در قرار وثیقه نیز حکم قانونی به همین نحو است. البته، این حق برای کفیل یا وثیقه گذار باقی خواهد بود تا با طرح شکایت حقوقی علیه متهمِ فراری، زیان خود را جبران کند. مقام قضایی مکلف است پس از آنکه متهم، کفیل یا وثیقه معرفی نمود، فوراً آنرا بپذیرد و از بازداشت متهم خود داری کند. عدم پذیرش کفیل یا وثیقه به هر جهت تخلف بوده و بازداشت متهم، با وجود کفیل یا وثیقه، از مصادیق بازداشت غیر قانونی و جرم است. مطابق مادة 229 قانون آیین دادرسی کیفری، خواستن متهم از کفیل یا وثیقه گذار جز در مواردی که حضور او برای تحقیقات، دادرسی و یا اجرای حکم ضرورت دارد، ممنوع است. کفیل یا وثیقه گذار زمانی مسئول است که مرجع قضایی، ابتدا برای متهم ابلاغیه فرستاده باشد و متهم در موعد مقرر حاضر نشده باشد. در این صورت، به کفیل یا وثیقه گذار ابلاغ می شود که ظرف یک ماه متهم را حاضر کند. در غیر این صورت، وجه الکفاله یا وثیقه او ضبط خواهد شد.

شما کاربر محترم می توانید در صورت نیاز به مشاوره اعم از حقوقی یا کیفری سوال خود را مطرح نموده و از همین وبلاگ پاسخ خود را دریافت نمایید. همچنین در صورت لزوم یا تمایل می توانید مشاوره حضوری دریافت نمایید.

آدرس دفتر: استان گیلان- شهر فومن- میدان آناهیتا- برج آوین- طبقه سوم- دفتر وکالت دکتر واحدی پور

شماره تماس: 01334739252

+ نوشته شده در چهارشنبه بیست و نهم فروردین ۱۴۰۳ ساعت 23:43 توسط مرتضی واحدی پور- وکیل پایه یک دادگستری  |